فروش پنهانی داده‌های رانندگی؛ وقتی خودروی شما علیه شما گزارش می‌دهد

خودروسازان چگونه داده‌های رانندگی شما را به شرکت‌های بیمه می‌فروشند؟ بررسی ابعاد جاسوسی خودروهای مدرن، افزایش نرخ بیمه و حریم خصوصی رانندگان.

تصور کنید در حال رانندگی در اتوبان همت هستید و ناگهان برای جلوگیری از یک تصادف، ترمز شدیدی می‌زنید. از نظر شما این یک واکنش ایمنی هوشمندانه است، اما از نظر حسگرهای خودروی مدرن شما، این حرکت به عنوان «رانندگی پرخطر» ثبت می‌شود. خودروهای امروزی دیگر تنها وسیله‌ای برای جابه‌جایی نیستند؛ آن‌ها مجموعه‌ای از رایانه‌های متصل به شبکه هستند که هر لحظه موقعیت مکانی، سرعت، شدت ترمز و حتی عادت‌های استفاده از سیستم سرگرمی را ثبت می‌کنند. این داده‌ها برخلاف تصور بسیاری از مالکان، در حافظه خودرو باقی نمی‌ماند. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که خودروسازان بزرگ، این اطلاعات دقیق را به کارگزاران داده می‌فروشند و در نهایت، این شرکت‌های بیمه هستند که با تحلیل این رفتارها، نرخ حق بیمه شما را افزایش می‌دهند.

زنجیره تأمین داده از باک بنزین تا میز بیمه‌گر

فرآیند انتقال داده پیچیده‌تر از یک ارسال ساده است. شرکت‌های خودروسازی از طریق قراردادهای طولانی و مبهمی که هنگام خرید خودرو یا نصب اپلیکیشن‌های موبایلی امضا می‌کنید، اجازه دسترسی به این اطلاعات را می‌گیرند. بسیاری از کاربران بدون مطالعه دقیق، دکمه «موافقم» را لمس می‌کنند. در ایران نیز با ورود خودروهای مجهز به سیستم‌های ناوبری و دستیارهای هوشمند، پتانسیل جمع‌آوری چنین داده‌هایی رو به افزایش است. وقتی یک خودروی هوشمند به اینترنت متصل می‌شود، هر توقف طولانی یا هر بار عبور از سرعت مجاز به یک نقطه داده تبدیل می‌شود. کارگزاران داده این اطلاعات پراکنده را خریداری کرده و با پروفایل‌های مالی و هویتی افراد ترکیب می‌کنند تا تصویری کامل از سبک زندگی راننده بسازند.

چرا شرکت‌های بیمه تشنه این اطلاعات هستند؟

برای یک شرکت بیمه، دانستن اینکه شما معمولاً در چه ساعاتی از شب رانندگی می‌کنید یا چقدر به ترمز ناگهانی عادت دارید، ارزشی معادل طلا دارد. آن‌ها با استفاده از این داده‌ها می‌توانند ریسک هر راننده را به صورت انفرادی محاسبه کنند. اگر سیستم گزارش دهد که شما در مسیرهای پرتردد یا با سرعت بالا رانندگی می‌کنید، احتمالاً در تمدید بعدی قرارداد، با رقم‌های بالاتری مواجه می‌شوید. این در حالی است که راننده ممکن است هرگز متوجه نشود چرا هزینه بیمه‌اش نسبت به سال قبل جهش داشته است.

نقش هوش مصنوعی در تحلیل و حفاظت از داده‌ها

در میان این چالش‌های امنیتی، فناوری هوش مصنوعی هم‌زمان در دو جبهه فعالیت می‌کند. از یک سو، مدل‌های بزرگ داده برای تحلیل رفتارهای رانندگی و خوشه‌بندی کاربران به کار می‌روند. از سوی دیگر، زیرساخت‌های نوین هوش مصنوعی می‌توانند به کاربران کمک کنند تا بر جریان داده‌های خود نظارت داشته باشند. پلتفرم‌هایی مانند هوش مصنوعی نهال با ارائه دستیارهای هوشمند و ایجنت‌های اختصاصی، به سازمان‌ها و افراد کمک می‌کنند تا داده‌های خود را در بستری امن و تحت کنترل مدیریت کنند. استفاده از یک ایجنت هوشمند برای بررسی قراردادهای حقوقی یا پایش دسترسی‌های اپلیکیشن، می‌تواند از نشت ناخواسته اطلاعات شخصی جلوگیری کند.

حریم خصوصی در مقابل خدمات رایگان

بسیاری از خودروسازان مدعی هستند که جمع‌آوری داده‌ها برای بهبود ایمنی و ارائه خدماتی مانند امداد جاده‌ای سریع ضروری است. با این حال، مرز بین «بهبود خدمات» و «بهره‌کشی تجاری» بسیار باریک است. در بازارهای بین‌المللی، فشار نهادهای نظارتی بر شرکت‌هایی مانند جنرال موتورز و فورد افزایش یافته است تا شفافیت بیشتری در فروش داده‌ها به اشخاص ثالث داشته باشند. در فضای داخلی، کاربران باید نسبت به دسترسی‌هایی که به اپلیکیشن‌های خودروی خود می‌دهند حساس‌تر باشند. حذف دسترسی به موقعیت مکانی در زمانی که نیازی به نقشه ندارید، یا مطالعه بخش «حریم خصوصی» در تنظیمات خودرو، اولین قدم‌ها برای حفاظت از این دارایی دیجیتال است.

آینده رانندگی و مالکیت معنوی رفتارها

انتظار می‌رود در سال‌های آینده، بحث مالکیت داده‌های تولید شده توسط خودروها به یک چالش حقوقی بزرگ تبدیل شود. آیا داده‌ای که بر اثر شیوه رانندگی شما تولید شده، متعلق به شماست یا شرکت سازنده خودرو؟ تا زمانی که قوانین شفافی در این زمینه وضع نشود، بهترین راهکار استفاده از ابزارهای واسط هوشمند برای رمزنگاری و مدیریت دسترسی‌ها است. هوش مصنوعی نهال با فراهم کردن زیرساخت‌های بومی، این امکان را به کسب‌وکارهای ایرانی می‌دهد که بدون وابستگی به سرورهای خارجی که سیاست‌های مبهمی در قبال داده دارند، از توانمندی‌های مدل‌های پیشرفته بین‌المللی در محیطی امن استفاده کنند. شفافیت در برخورد با داده، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای بقا در دنیای متصل امروز است.

منبع: theverge.com